Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 203/2026/NĐ-CP ngày 11/6/2026 quy định về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc.
Quy trình thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc được pháp luật quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, chính xác và tuân thủ các chuẩn mực tố tụng. Trong quá trình thực hiện, mọi thao tác kỹ thuật và diễn biến đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước kiểm tra, xác nhận tình trạng sức khỏe của người bị thi hành án.
Quy trình tiêm thuốc độc theo 3 bước chuẩn
Theo quy định, quá trình thi hành án tử hình bằng phương pháp tiêm thuốc độc được cán bộ chuyên môn thực hiện theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình. Cán bộ trực tiếp thi hành án tiến hành xác định tĩnh mạch, đưa kim tiêm vào đường ống dẫn gắn với máy tiêm thuốc để thực hiện theo 3 bước cụ thể:
-
Bước 1: Tiêm thuốc làm mất tri giác. (Sau khi tiêm, cán bộ chuyên môn phải kiểm tra; nếu người bị thi hành án chưa mất tri giác thì tiếp tục tiêm thuốc cho đến khi mất tri giác hoàn toàn).
-
Bước 2: Tiêm thuốc làm liệt hệ vận động.
-
Bước 3: Tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim.
Trong suốt quá trình này, hoạt động tim của người bị thi hành án được giám sát liên tục qua máy theo dõi điện tim.
Tiêm hết liều thuốc thứ ba mà chưa tử vong: Buộc phải làm việc gì?
Theo quy định về việc sử dụng thuốc độc, Đội Thi hành án tử hình được tiếp nhận tổng cộng 03 liều thuốc (bao gồm 02 liều thuốc dự phòng). Nếu sau 10 phút kể từ khi tiêm xong liều thứ nhất mà người bị thi hành án chưa tử vong, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh tiêm tiếp liều thứ hai. Tương tự, nếu sau 10 phút tiêm liều thứ hai mà người này vẫn chưa tử vong, Chủ tịch Hội đồng tiếp tục ra lệnh tiêm liều thứ ba.
Trong trường hợp đặc biệt, nếu đã tiêm hết liều thuốc thứ ba mà sau 10 phút người bị thi hành án vẫn chưa tử vong, Đội trưởng Đội Thi hành án tử hình buộc phải thực hiện ngay một việc: Báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra quyết định tạm dừng thi hành án tử hình.
Sau khi tạm dừng, các bước lập biên bản, niêm phong và bảo quản các tài liệu, trang thiết bị liên quan sẽ được thực hiện theo đúng trình tự pháp luật quy định để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý tiếp theo.
Các thủ tục và chế độ liên quan trước và sau khi thi hành án
Song song với quy trình tiêm thuốc, pháp luật cũng quy định rõ ràng về công tác chuẩn bị cũng như trách nhiệm của các cơ quan chức năng:
-
Chế độ trước khi thi hành án: Người chấp hành án tử hình được tổ chức ăn, uống (với tiêu chuẩn bằng 05 lần tiêu chuẩn ngày Lễ, Tết áp dụng đối với người bị tạm giam), đồng thời được viết thư và ghi âm lời nói gửi lại cho gia đình.
-
Thủ tục pháp y và bàn giao: Khi việc thi hành án hoàn thành và bác sĩ pháp y kết luận người bị thi hành án đã chết, Hội đồng thi hành án tử hình lập biên bản, làm thủ tục khai tử tại UBND cấp xã nơi thi hành án và tổ chức mai táng theo quy định.
-
Bàn giao tài sản: Trại tạm giam có trách nhiệm bàn giao cho gia đình hoặc người đại diện hợp pháp của người đã bị thi hành án đầy đủ giấy tờ, đồ vật, tài sản, tiền mà người đó gửi lại trong thời gian bị giam giữ (nếu có), đồng thời cơ quan thi hành án thông báo cho gia đình người đã bị thi hành án biết trong thời hạn 03 ngày làm việc.
