Những món ăn vốn quen thuộc, thậm chí được xem là thịnh soạn nhất trong thời gian bị biệt giam, lúc này lại trở nên khó nuốt đến nghẹn lòng.
Sau khi công bố đơn xin ân xá bị bác, tử tù sẽ được ban giám trại chuẩn bị cho bữa ăn ân huệ. Cùng đó họ sẽ được tạo điều kiện viết thư, nhắn tin cho người thân (qua máy ghi âm)… Bữa cơm ân huệ có thể là xôi gà, phở, bánh bao nhưng bao giờ cũng có thêm ấm trà cùng bao thuốc lá. Đây là bữa cơm thịnh soạn nhất từ lúc tử tù bị bắt giam. Bữa cơm ngon nhưng trong quá trình bị biệt giam, không tử tù nào dám đòi hỏi hoặc mong đợi đón nhận.
“Tôi không ăn nổi”
Văn Đình Hiếu (25 tuổi, xã Quảng An, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên-Huế) từng trở thành con nợ sau khi thua bạc. Để có tiền trả nợ, Hiếu đã sát hại bà ngoại và làm ông ngoại bị thương nhằm cướp tài sản. Sau đó, người này bị tòa tuyên án tử hình về các tội Giết người và Cướp của.
Trước thời điểm thi hành án, bữa ăn cuối cùng của Hiếu là xôi gà. Tuy nhiên, trước món ăn được chuẩn bị, tử tù chỉ mở to mắt, vẻ mặt hốt hoảng rồi cúi xuống nhìn mà không có biểu hiện muốn dùng bữa.
Ảnh minh họa
Sau khi cán bộ trại giam động viên “ăn một chút đi”, Hiếu hít một hơi thật sâu để trấn tĩnh rồi nói: “Tôi không ăn nổi. Cho tôi một ly cà phê đen”.
Tử tù sau đó dùng đôi tay đang bị còng bưng ly cà phê, nhấp một ngụm. Khi được hỏi có muốn nhắn gửi điều gì tới gia đình hay không, Hiếu đáp trong hơi thở run rẩy: “Nhờ chuyển lời mong địa phương quê nhà giúp đỡ mẹ tôi, xin bố mẹ tha lỗi cho đứa con bất hiếu này”…
Bữa ăn cuối cùng vì thế gần như không được đụng tới. Thay vào đó là những lời nhắn gửi muộn màng dành cho người thân trước thời khắc cuối cùng.
Bát phở còn nguyên, đôi tay run không bật nổi lửa
Trương Ngọc Điệp (SN 1981, trú tại đội 5, thôn Vĩnh Phệ, xã Chu Minh, huyện Ba Vì, Hà Nội) bị tuyên án tử hình về tội Giết người, Cướp tài sản.
Sáng 4/11/2005, Điệp phải thi hành án tại trường bắn Cầu Ngà, phía sau Trại tạm giam số 1 Công an Hà Nội.
Khi ký vào quyết định thi hành án tử hình của TAND TP Hà Nội, bàn tay Điệp run run đặt lên tờ giấy để viết tên mình. Đến lúc được đưa ra ngoài dùng bữa cuối cùng và viết thư cho gia đình, bát phở bò được đặt trước mặt nhưng vẫn còn nguyên.
Ảnh minh họa
Điệp cầm bút định viết những lời cuối gửi người thân nhưng bàn tay liên tục run lên. Tử tù sau đó lấy một điếu thuốc Vinataba, song vì quá căng thẳng nên không thể tự bật lửa. Một chiến sĩ cảnh sát đứng bên cạnh phải châm thuốc giúp.
Cảnh sát toàn cầu từng thuật lại những khoảnh khắc cuối cùng của Điệp. Theo đó, hai chiến sĩ bảo vệ dìu Điệp ra xe để tới trường bắn. Sau khi hút nốt điếu thuốc, người này đứng dậy nhưng nhanh chóng khuỵu xuống và được hai chiến sĩ hỗ trợ đưa lên xe.
Những hình ảnh được thuật lại cho thấy sự căng thẳng, hoảng loạn của một người đứng trước thời khắc mà không ai có thể quay lại.
Tử tù chỉ ăn được một miếng
Phạm Văn Hội (SN 1987, quê Ninh Bình, tạm trú huyện Đắc Đoa, Gia Lai) cũng từng được nhắc đến trong những câu chuyện về bữa ăn cuối cùng của tử tù.
Hội bị kết án sau khi sát hại bạn thân để cướp tài sản, sau đó tìm cách che giấu hành vi phạm tội. Người này từng có 2 tiền án về tội trộm cắp tài sản và đánh người gây thương tích.
Trước giờ thi hành án, Hội được hai chiến sĩ cảnh sát áp giải. Khuôn mặt người này tái nhợt, từng bước di chuyển nặng nề.
Lấy dấu vân tay của một tử tù trước khi hành hình.
Theo hướng dẫn của cán bộ quản giáo, Hội được đưa đến căn phòng đã chuẩn bị sẵn bữa ăn cuối. Tuy nhiên, thay vì dùng bữa, tử tù chỉ ngồi nhìn trân trân về phía bức tường trước mặt.
Cán bộ quản giáo phải nhiều lần động viên, Hội mới run run cầm đũa. Nhưng người này cũng chỉ ăn được một miếng rồi tiếp tục ngồi lặng, nhìn vào khoảng không trước mặt.
Một trường hợp khác là tử tù Nguyễn Toàn (SN 1971, phường Thủy Châu, thị xã Hương Thủy, Thừa Thiên – Huế). Sau khi nhận án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc vào tháng 12/2013, Nguyễn Toàn cũng được cho là không thể ăn nổi bữa cơm cuối cùng.
Sau đó, Công an tỉnh Thừa Thiên – Huế lo hậu sự cho Nguyễn Toàn vì gia đình từ chối nhận thi thể. Vợ của tử tù cho biết hoàn cảnh gia đình khó khăn là lý do dẫn đến quyết định này.
Ảnh minh họa
Bữa cơm cuối cùng không còn là một bữa ăn bình thường
Sau khi đơn xin ân giảm bị bác, tử tù sẽ được ban giám thị trại giam chuẩn bị bữa ăn cuối cùng. Cùng với đó, họ được tạo điều kiện viết thư hoặc nhắn gửi người thân thông qua máy ghi âm.
Bữa cơm này có thể gồm xôi gà, phở, bánh bao…, đi kèm ấm trà và bao thuốc lá. Đây thường là bữa ăn được chuẩn bị chu đáo nhất trong thời gian một người mang án tử bị biệt giam.
Ảnh minh họa
Thế nhưng, dù món ăn có thể thịnh soạn hơn những bữa cơm thường ngày, không phải tử tù nào cũng có thể ăn được.
Với những người đang đứng trước giờ thi hành án, bữa cơm cuối cùng không còn đơn thuần là một bữa ăn. Đó có thể là khoảng thời gian cuối cùng để họ nhìn lại những gì đã xảy ra, viết những lời cuối gửi gia đình hoặc gửi gắm một lời xin lỗi trước khi khép lại cuộc đời.
Những bát phở còn nguyên, món xôi gà không được đụng tới hay chỉ một miếng cơm được đưa lên miệng… trở thành những chi tiết ám ảnh về tâm trạng của những người đang đối diện với thời khắc cuối cùng của cuộc đời.
Con đường dẫn đến án tử của mỗi người phạm tội khác nhau. Có người vì thù hận, có người bị tiền bạc che mờ lý trí, cũng có người chỉ vì một phút không kiềm chế bản thân mà phải trả giá bằng chính mạng sống. Nhưng trước giờ thi hành án, những tử tù đều có chung một khoảnh khắc đặc biệt: bữa ăn cuối cùng.
