Cựu bí thư Tân Cương Mã Hưng Thụy bị điều tra do nghi ngờ “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật”, là ủy viên Bộ Chính trị thứ ba của Trung Quốc vướng vòng lao lý.
Hãng thông tấn Xinhua ngày 3/4 đưa tin Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc đang điều tra ông Mã, cựu bí thư đảng ủy khu tự trị Tân Cương, Ủy viên Bộ Chính trị nước này, vì nghi vấn “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”. Đây là cụm từ thường được giới chức Trung Quốc sử dụng khi đề cập những vụ án tham nhũng.
Cựu bí thư đảng ủy Tân Cương, Ủy viên Bộ Chính trị Trung Quốc Mã Hưng Thụy. Ảnh: AP
Ông Mã là Ủy viên Bộ Chính trị thứ ba thuộc khóa lãnh đạo nhiệm kỳ từ năm 2022 bị điều tra, điều chưa từng có tiền lệ trong nhiều thập kỷ qua tại Trung Quốc. Ông rời ghế bí thư Tân Cương vào tháng 7 năm ngoái và không xuất hiện từ đó đến nay.
Mã Hưng Thụy được đánh giá là một trong những nhà khoa học hàng đầu Trung Quốc. Ông từng giữ các chức vụ Phó hiệu trưởng Đại học Công nghiệp Cáp Nhĩ Tân, Tổng giám đốc Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc, Cục trưởng Cục Vũ trụ Quốc gia và Tổng chỉ huy Thường Nga 3, sứ mệnh thám hiểm Mặt trăng đầu tiên của Trung Quốc.
Sau đó, ông lần lượt giữ chức Thứ trưởng Công nghiệp và Công nghệ Thông tin, Trưởng Ban Chính pháp tỉnh Quảng Đông, Bí thư Thành ủy Thâm Quyến, Phó bí thư Tỉnh ủy và Tỉnh trưởng Quảng Đông.
Ông đảm nhận cương vị Bí thư Đảng ủy Tân Cương từ năm 2021 đến 2025. Nhiệm kỳ của ông được đánh dấu bằng việc nới lỏng tương đối các chính sách an ninh tại Tân Cương và tập trung nhiều hơn vào phát triển kinh tế.
Hồi tháng 10 năm ngoái, ông Hà Vệ Đông, cựu phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc (CMC), ủy viên Bộ Chính trị, đã bị điều tra, khai trừ khỏi đảng và tước quân tịch vì “vi phạm kỷ luật và pháp luật”. Hồi tháng một, tướng Trương Hựu Hiệp, phó chủ tịch khác của CMC, ủy viên Bộ Chính trị, cũng bị liệt vào danh sách điều tra với cáo buộc tương tự.
Như vậy, số lượng thành viên Bộ Chính trị Trung Quốc hiện còn 21 người, quy mô nhỏ nhất kể từ năm 1999.
Cuối tháng trước, giới chức Trung Quốc thông báo ông Quách Vĩnh Hàng, 60 tuổi, người giữ chức bí thư thành ủy Quảng Châu từ tháng 6 đến tháng 12/2023, đang bị điều tra vì nghi vấn tham nhũng. Ông từng là trợ lý cấp cao của ông Mã khi ông này giữ chức Bí thư Thành ủy Thâm Quyến, trung tâm công nghệ của tỉnh Quảng Đông, trong giai đoạn 2015 – 2016.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt đầu tiến hành chiến dịch chống tham nhũng sâu rộng kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012. Hồi tháng một, ông nhấn mạnh tham nhũng là “mối đe dọa lớn nhất” đối với đảng Cộng sản Trung Quốc và tình trạng này vẫn gia tăng.
Vũ Hoàng (Theo Xinhua, SCMP, Reuters)
