Cục Phòng bệnh yêu cầu các địa phương kiểm tra quy trình bảo mật hồ sơ người nhiễm HIV, xử lý nghiêm hành vi tung tin sai sự thật, tiết lộ danh tính người bệnh.
Ngày 15/11, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) có văn bản hỏa tốc đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố tăng cường bảo mật thông tin người nhiễm HIV, đồng thời chủ động xử lý tình trạng lan truyền thông tin sai sự thật liên quan đến dịch HIV/AIDS trên mạng xã hội.
Theo Cục Phòng bệnh, thời gian gần đây, một số tài khoản và trang mạng xã hội đăng tải thông tin về các trường hợp, chùm ca lây nhiễm HIV tại nhiều địa phương. Một số nội dung có dấu hiệu suy diễn, thổi phồng số người nhiễm bệnh, thậm chí đăng hình ảnh, thông tin cá nhân của những người bị nghi ngờ liên quan.
Những thông tin chưa được kiểm chứng không chỉ khiến dư luận hoang mang mà còn có nguy cơ làm lộ đời tư, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người nhiễm HIV, gây khó khăn cho công tác phòng, chống HIV/AIDS.
Bộ Y tế yêu cầu rà soát việc lộ thông tin người nhiễm HIV trên mạng xã hội.
Trước tình trạng này, Cục Phòng bệnh yêu cầu Sở Y tế các địa phương chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) và các cơ sở y tế có dịch vụ tư vấn, xét nghiệm, điều trị HIV/AIDS thực hiện nghiêm quy định về bảo mật thông tin người bệnh.
Các địa phương phải rà soát toàn bộ quy trình tiếp cận, khai thác, lưu trữ hồ sơ bệnh án và hệ thống phần mềm quản lý thông tin HIV/AIDS, trong đó có HIV-INFO và HMED. Việc quản lý, cung cấp thông tin phải tuân thủ Luật Phòng, chống HIV/AIDS, các quy định của Bộ Y tế về thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính và quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Cục Phòng bệnh nhấn mạnh cán bộ, nhân viên y tế không được tự ý sao chép, cung cấp hoặc tiết lộ danh tính, địa chỉ, hình ảnh và các thông tin nhận diện người nhiễm HIV khi chưa được người bệnh đồng ý, trừ những trường hợp pháp luật cho phép.
Ngay cả việc cung cấp thông tin phục vụ điều tra, tố tụng cũng phải thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật, không được tùy tiện khai thác hoặc chia sẻ hồ sơ người bệnh.
Bên cạnh đó, Sở Y tế cần phối hợp với công an và cơ quan quản lý thông tin, truyền thông tại địa phương rà soát, xác minh các tài khoản, bài viết có nội dung sai sự thật, kích động kỳ thị hoặc làm lộ thông tin cá nhân của người nhiễm HIV. Những tổ chức, cá nhân cố tình bịa đặt, xuyên tạc tình hình dịch bệnh, gây hoang mang dư luận hoặc xâm phạm quyền riêng tư của người bệnh cần được kiến nghị xử lý nghiêm.
Cục cũng yêu cầu các địa phương chủ động cung cấp thông tin chính thống, khách quan, có cơ sở khoa học cho báo chí, tránh để tin đồn và những nội dung chưa được xác minh dẫn dắt dư luận.
Cùng với đó, công tác truyền thông cần tập trung giảm kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV; phổ biến kiến thức về các biện pháp dự phòng như PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm), PEP (dự phòng sau phơi nhiễm) và điều trị ARV đạt tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện, theo nguyên tắc K=K (không phát hiện = không lây truyền qua đường tình dục).
Theo Cục Phòng bệnh, việc cung cấp thông tin chính xác giúp người dân hiểu đúng về HIV/AIDS, tránh tâm lý hoang mang, đồng thời khuyến khích người có hành vi nguy cơ chủ động xét nghiệm và tiếp cận điều trị sớm.
Các Sở Y tế, đặc biệt tại những địa phương xuất hiện nhiều thông tin trái chiều trên mạng xã hội, được yêu cầu khẩn trương triển khai các nội dung trên và gửi báo cáo nhanh về tình hình thực tế, kết quả phối hợp xử lý về Bộ Y tế.
Công an vào cuộc vụ tin đồn “đánh Pickleball lây lan HIV”
Trước những lời đồn liên quan đến tình hình lây nhiễm HIV lan truyền trên địa bàn, UBND xã Ea Ning (Đắk Lắk) đã tổ chức rà soát và khuyến cáo người dân không hoang mang, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng.
Sáng ngày 14/11, lãnh đạo UBND xã Ea Ning (tỉnh Đắk Lắk) đã chính thức lên tiếng xác nhận về việc trên địa bàn thời gian qua xuất hiện nhiều tin đồn thất thiệt liên quan đến tình hình lây nhiễm HIV, gây tâm lý hoang mang và lo lắng trong quần chúng nhân dân.
Nguồn cơn của sự việc bắt đầu từ những thông tin lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội với nội dung cho rằng một cá nhân sau khi tham gia chơi bộ môn Pickleball đã làm lây nhiễm HIV cho nhiều người khác tại khu vực huyện Cư Kuin cũ, trong đó có địa bàn xã Ea Ning. Những đồn đoán vô căn cứ này nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận địa phương, kéo theo hàng loạt ý kiến bàn luận, chia sẻ gây nhiễu loạn thông tin.
Trước diễn biến phức tạp trên, UBND xã Ea Ning đã khẩn trương tổ chức cuộc họp, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp chặt chẽ nhằm nắm bắt tình hình thực tế, tiến hành rà soát và xác minh tính xác thực của các nội dung đang lan truyền. Qua trao đổi và kiểm tra từ Trung tâm Y tế xã cùng lực lượng Công an xã Ea Ning, đến thời điểm hiện tại, cơ quan chức năng khẳng định chưa ghi nhận bất kỳ cơ sở xác thực nào đối với những thông tin được chia sẻ trên mạng xã hội.
Nhằm ổn định dư luận và tránh gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý cộng đồng, UBND xã Ea Ning đưa ra khuyến cáo người dân cần giữ thái độ bình tĩnh, không hoang mang, tuyệt đối không suy diễn, thêu dệt hay tiếp tay chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng. Chính quyền địa phương cũng lưu ý người dân cần tránh việc truyền tai hoặc đăng tải các nội dung có thể xâm phạm đến danh dự, uy tín và quyền riêng tư của các tổ chức, cá nhân.
Liên quan đến công tác xử lý vi phạm, Công an xã Ea Ning đã tiến hành triệu tập 2 cá nhân có hành vi chia sẻ, bình luận về những thông tin thất thiệt nói trên lên trụ sở làm việc để xem xét, xử lý theo quy định. Hiện lực lượng Công an xã Ea Ning vẫn đang tiếp tục xác minh các nội dung liên quan; trường hợp phát hiện hành vi cố tình đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân hoặc tình hình an ninh, trật tự tại địa phương, cơ quan chức năng sẽ kiên quyết xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.
